Ở giảng đường Học viện Hậu cần, những học viên quân sự đến từ đất nước Lào và Campuchia không chỉ học tập kiến thức, rèn luyện bản lĩnh, tác phong của người quân nhân mà còn từng ngày vượt qua những khác biệt về ngôn ngữ, phong tục và lối sống. Từ những bỡ ngỡ ban đầu đến sự tự tin trong học tập, sinh hoạt, trưởng thành trong môi trường quân đội Việt Nam, hành trình ấy có sự đồng hành tận tình của cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ Học viện, góp phần vun đắp tình đoàn kết, hữu nghị truyền thống giữa quân đội và nhân dân ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia.
Từ những bỡ ngỡ ban đầu đến sự tự tin trên giảng đường
Những ngày đầu đặt chân đến Việt Nam học tập tại Học viện Hậu cần, không ít học viên quân sự Lào và Campuchia phải đối mặt với những khó khăn tưởng chừng rất đỗi bình thường. Một câu hỏi chưa nghe rõ, một thuật ngữ chuyên ngành chưa hiểu hết nghĩa, một yêu cầu trong giờ học hoặc một thói quen sinh hoạt khác với quê nhà… đều có thể khiến các bạn lúng túng. Khi ngôn ngữ chưa thực sự thông thạo, việc tiếp nhận kiến thức, trao đổi với giảng viên, cán bộ quản lý và hòa nhập với môi trường mới càng đòi hỏi sự nỗ lực lớn hơn.
Học kiến thức song song với học ngôn ngữ để thêm "hiểu nhau"
Đối với học viên đào tạo trong lĩnh vực hậu cần quân sự, trở ngại ngôn ngữ không chỉ nằm ở giao tiếp hằng ngày. Các nội dung về tổ chức bảo đảm hậu cần, tài chính, quản lý vật chất, xây dựng kế hoạch, tính toán nhu cầu, thực hành nghiệp vụ và xử trí tình huống đều đòi hỏi khả năng hiểu chính xác thuật ngữ, nắm chắc quy trình, phương pháp tiến hành. Chỉ cần chưa hiểu đầy đủ một khái niệm hoặc yêu cầu chuyên môn, người học có thể gặp khó khăn khi vận dụng kiến thức vào thực hành. Bên cạnh đó, khác biệt về văn hóa, phong tục, tập quán và phương pháp học tập cũng đặt ra những yêu cầu riêng; mỗi học viên mang theo nền nếp sinh hoạt, kinh nghiệm học tập và những nét văn hóa đặc trưng của dân tộc mình. Để thích nghi, các bạn không chỉ cần chủ động học tiếng Việt, mà còn phải tìm hiểu môi trường học tập, làm quen với chế độ, nền nếp chính quy, phương pháp học tập và yêu cầu rèn luyện ở Học viện.
Vượt qua những khó khăn ấy, điều quan trọng trước hết là tinh thần cầu thị, ý chí tự học và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ của mỗi học viên. Trên lớp, các bạn tập trung nghe giảng, ghi chép những nội dung trọng tâm, chủ động hỏi lại những vấn đề chưa rõ; ngoài giờ học, tranh thủ ôn tập, tra cứu tài liệu, học từ mới, luyện cách diễn đạt và trao đổi với bạn bè. Những từ ngữ chuyên ngành được ghi chép cẩn thận; những nội dung khó được chia nhỏ để tìm hiểu, củng cố từng bước. Qua từng bài học, từng buổi thực hành, vốn tiếng Việt và khả năng tiếp thu kiến thức của học viên dần được nâng lên.
Chuẩn uý Moeurn Neath, học viên Lớp S219K chia sẻ: “Thời gian đầu, khó khăn lớn nhất của tôi là nghe và hiểu các thuật ngữ chuyên ngành bằng tiếng Việt. Có những nội dung phải nghe lại nhiều lần, trao đổi thêm với thầy giáo và bạn bè mới nắm chắc. Nhưng nhờ sự hướng dẫn tận tình của giảng viên, sự giúp đỡ của cán bộ quản lý và sự nỗ lực của bản thân, tôi dần tự tin, chủ động hơn trong học tập. Tôi hiểu rằng muốn trở thành người cán bộ hậu cần tốt thì phải kiên trì học tập, không ngại khó, không ngại hỏi và luôn có trách nhiệm với nhiệm vụ học tập của mình”.
Từ những cố gắng bền bỉ ấy, việc học tiếng Việt không còn đơn thuần là yêu cầu để hoàn thành chương trình đào tạo, mà trở thành chìa khóa giúp học viên tiếp cận tri thức, mở rộng hiểu biết và hòa nhập sâu hơn với môi trường học tập. Khi có thể diễn đạt suy nghĩ rõ ràng hơn, trao đổi chuyên môn thuận lợi hơn, mỗi học viên cũng thêm tự tin, chủ động phát huy năng lực của bản thân. Điều đáng quý là trong hành trình đó, các giảng viên, cán bộ quản lý luôn quan tâm nắm bắt khả năng tiếp thu, những khó khăn trong học tập, sinh hoạt của từng đối tượng để có biện pháp hỗ trợ phù hợp. Hằng năm, Hệ Quốc tế đều phối hợp với khoa giáo viên xây dựng và triển khai Kế hoạch bồi dưỡng tiếng Việt cho các đối tượng học viên khoá mới. Trong giờ học, giảng viên chú trọng diễn đạt rõ ràng, làm sáng tỏ những khái niệm khó, kết hợp lý thuyết với ví dụ thực tiễn và hướng dẫn thực hành. Trong quản lý, giáo dục, cán bộ đơn vị thường xuyên gặp gỡ, động viên, kịp thời giải đáp những vướng mắc, giúp học viên ổn định tư tưởng, xác định đúng động cơ, thái độ học tập; duy trì thường xuyên chế độ đọc báo, xem thời sự để học viên nâng cao khả năng nghe, đọc tiếng Việt; nắm bắt những học viên còn hạn chế về khả năng tiếng Việt để có biện pháp bồi dưỡng thêm... Sự giúp đỡ ấy không làm thay người học, mà tạo điều kiện để mỗi học viên phát huy tính tích cực, chủ động và tự giác. Bởi vượt qua rào cản ngôn ngữ chỉ thực sự có ý nghĩa khi người học biến sự hỗ trợ của thầy giáo, cán bộ quản lý thành động lực tự vươn lên, từng bước làm chủ kiến thức và phương pháp học tập.
Mỗi giờ học ngôn ngữ là một cơ hội để trao đổi thêm về văn hóa
Tôn trọng khác biệt, đồng hành để cùng tiến bộ
Nếu ngôn ngữ là chiếc cầu nối đầu tiên thì sự thấu hiểu văn hóa chính là nền tảng để học viên quốc tế hòa nhập, gắn bó và trưởng thành trong môi trường Quân đội nhân dân Việt Nam. Đối với học viên Lào và Campuchia, việc học tập xa gia đình, sống trong môi trường có nhiều điểm khác với quê hương đòi hỏi khả năng thích nghi cả về tâm lý và nếp sống. Những khác biệt trong khẩu vị, giờ giấc sinh hoạt, phong tục, cách giao tiếp hay thói quen ứng xử đôi khi tạo ra những bỡ ngỡ ban đầu. Bởi vậy, cán bộ quản lý học viên quốc tế không chỉ dừng lại ở duy trì chế độ, nền nếp và chấp hành kỷ luật, mà còn đòi hỏi sự tinh tế trong nắm bắt tâm tư, tình cảm, sự tôn trọng bản sắc văn hóa và phương pháp quản lý phù hợp.
Với phương châm kết hợp quản lý chặt chẽ với giáo dục, thuyết phục, động viên và chia sẻ, cán bộ quản lý không chỉ quan tâm kết quả học tập, rèn luyện mà còn chú trọng những vấn đề cụ thể trong đời sống của học viên. Từ việc hướng dẫn thực hiện chế độ, nền nếp hằng ngày đến việc giải thích những quy định chưa quen, từ trao đổi trực tiếp đến tổ chức các hoạt động tập thể, mỗi nội dung đều hướng tới giúp học viên hiểu, tự giác chấp hành và hình thành thói quen phù hợp với môi trường quân đội. Học viên quốc tế được tạo điều kiện tìm hiểu văn hóa Việt Nam, đồng thời vẫn được tôn trọng phong tục, tập quán và những nét đẹp truyền thống của dân tộc mình.
Các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, gặp mặt nhân dịp Tết cổ truyền của nhân dân Lào và Campuchia được tổ chức có hiệu quả đã góp phần giúp học viên vơi bớt nỗi nhớ nhà, tăng cường sự gắn bó với đơn vị và hiểu hơn về đất nước, con người Việt Nam. Cùng với đó, cán bộ quản lý luôn quan tâm, chia sẻ với học viên, chủ động giải thích, hướng dẫn khi học viên có điều chưa hiểu, góp phần thu hẹp khoảng cách, xây dựng môi trường đoàn kết, thân thiện, trách nhiệm và ý thức tôn trọng sự khác biệt. Chính sự kết hợp giữa kỷ luật và tình thương, giữa yêu cầu cao và phương pháp giáo dục phù hợp đã tạo nên môi trường thuận lợi để học viên quốc tế từng bước vượt qua trở ngại. Ở đó, khác biệt không phải là khoảng cách không thể vượt qua, mà trở thành cơ hội để mỗi người học cách lắng nghe, chia sẻ, hợp tác và hoàn thiện bản thân.
Chuẩn uý Maylany Phengkhamy, học viên Lớp S117L chia sẻ về quá trình học tập tại Học viện: “Điều khiến tôi yên tâm và có thêm động lực là luôn nhận được sự quan tâm của cán bộ, giảng viên và sự giúp đỡ của các bạn Việt Nam. Khi gặp khó khăn trong học tập hoặc sinh hoạt, chúng tôi được hướng dẫn, giải thích cụ thể. Qua thời gian, tôi hiểu hơn về văn hóa và con người Việt Nam. Tôi cũng học được tinh thần trách nhiệm, tính kỷ luật, phương pháp làm việc khoa học để vận dụng trong học tập và công tác sau này”.
Trưởng thành từ giảng đường, vun đắp tình hữu nghị
Vượt qua rào cản ngôn ngữ và văn hóa không chỉ giúp học viên Lào, Campuchia học tập thuận lợi hơn, mà còn góp phần hình thành những phẩm chất cần thiết của người cán bộ quân đội trong tương lai: bản lĩnh, ý chí, tinh thần trách nhiệm, tính kỷ luật, khả năng thích nghi và năng lực làm việc trong môi trường tập thể. Bởi vậy, mỗi giờ học, buổi thực hành, hoạt động tập thể và quá trình rèn luyện tại Học viện đều góp phần chuẩn bị hành trang để học viên vận dụng kiến thức vào thực tiễn công tác sau khi trở về nước. Nâng cao chất lượng đào tạo học viên quân sự Lào và Campuchia là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng trong thực hiện chủ trương đối ngoại quốc phòng của Đảng, Nhà nước và Quân đội. Những kết quả tốt đẹp trong công tác đào tạo học viên quân sự nước ngoài của Học viện đã góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ hậu cần có trình độ chuyên môn, bản lĩnh chính trị và năng lực công tác, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của quân đội mỗi nước; đồng thời củng cố sự hiểu biết, tin cậy và gắn bó giữa các thế hệ cán bộ của quân đội ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia.
Những năm qua, Học viện tiếp tục chú trọng đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo gắn với đặc điểm của học viên quốc tế; nâng cao chất lượng giảng dạy, hướng dẫn thực hành và khả năng vận dụng kiến thức; kết hợp chặt chẽ giữa học tập với rèn luyện kỷ luật, tác phong công tác. Cùng với đó là nâng cao chất lượng quản lý, chăm lo đời sống, tăng cường các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể thao và xây dựng môi trường đoàn kết, nhân văn, giúp học viên yên tâm học tập, rèn luyện. Từ giảng đường Học viện Hậu cần, những bài học về chuyên môn, kỷ luật và sự tôn trọng văn hóa sẽ theo các học viên Lào, Campuchia trên chặng đường công tác tiếp theo. Khi trở về nước, họ không chỉ mang theo kiến thức được tích lũy mà còn mang theo những tình cảm tốt đẹp dành cho cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ Học viện. Những mối quan hệ được vun đắp trong quá trình học tập sẽ tiếp tục được nối dài qua công việc, qua sự phối hợp và qua trách nhiệm của mỗi người đối với nhiệm vụ xây dựng quân đội, bảo vệ Tổ quốc.
Tiết mục văn nghệ đặc sắc tại buổi gặp mặt chúc mừng Tết cổ truyền của nhân dân Lào và Vương quốc Campuchia năm 2026
Hành trình vượt qua rào cản ngôn ngữ, văn hóa vì thế không đơn thuần là câu chuyện thích nghi của những học viên xa quê. Đó còn là quá trình trưởng thành của những người cán bộ hậu cần, tài chính tương lai, được bồi đắp từ tri thức, kỷ luật, tình cảm và sự thấu hiểu giữa các dân tộc. Bằng trách nhiệm của mình, Học viện Hậu cần đang góp phần biến những khác biệt ban đầu thành sự đồng cảm, biến những khó khăn trong học tập thành động lực vươn lên, để mỗi học viên quốc tế khi rời giảng đường đều thêm vững vàng về chuyên môn, trưởng thành về nhân cách và sâu nặng hơn với tình hữu nghị Việt Nam - Lào - Campuchia. Từ những lớp học hôm nay, những nhịp cầu hữu nghị tiếp tục được bồi đắp bằng tri thức, trách nhiệm và tình cảm chân thành. Đó cũng là giá trị bền vững của nhiệm vụ hợp tác quốc tế về đào tạo cán bộ tại Học viện Hậu cần: đào tạo những cán bộ có năng lực, góp phần xây dựng quân đội mỗi nước vững mạnh, đồng thời vun đắp nền tảng tin cậy, đoàn kết và hợp tác giữa ba nước láng giềng có truyền thống gắn bó lâu đời./.
Bài, ảnh: Phùng Kiên
