Trong điều kiện diễn tập quân sự, bảo đảm ăn uống là nhiệm vụ quan trọng của công tác hậu cần, trực tiếp duy trì thể lực, sức khỏe và góp phần nâng cao khả năng hoàn thành nhiệm vụ của bộ đội. Yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm đủ số lượng, chất lượng và dinh dưỡng mà còn phải tổ chức khoa học, cơ động, kịp thời, phù hợp với điều kiện thực tế. Xuất phát từ yêu cầu đó, việc tổ chức sản xuất, cung cấp suất ăn chế biến sẵn cả ngày phục vụ Diễn tập H26B là hướng đi mới, góp phần đổi mới phương thức bảo đảm ăn uống cho bộ đội.
Đổi mới phương thức bảo đảm ăn uống, đáp ứng yêu cầu thực tiễn
Thực tiễn hoạt động diễn tập đặt ra nhiều yêu cầu đối với công tác bảo đảm ăn uống: thời gian phục vụ phải phù hợp với kế hoạch thực hiện nhiệm vụ; phải bảo đảm đủ số lượng, cơ cấu bữa ăn và chất lượng dinh dưỡng; việc vận chuyển, cấp phát thuận tiện, không được làm ảnh hưởng đến hoạt động của bộ đội. Trong khi đó, điều kiện tổ chức bếp ăn tại chỗ không tránh khỏi những hạn chế nhất định về địa điểm, thời gian, nhân lực và cơ sở vật chất.
Trước yêu cầu đó, Viện Nghiên cứu Khoa học Hậu cần quân sự được giao nhiệm vụ sản xuất suất ăn phục vụ Diễn tập H26B. Theo phương án triển khai, Viện tổ chức bảo đảm suất ăn 3 bữa trong ngày, gồm 2 bữa chính và 1 bữa phụ. Điểm mới của mô hình là tổ chức suất ăn chế biến sẵn phục vụ bộ đội trong cả ngày, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa xây dựng thực đơn, chuẩn bị nguyên liệu, chế biến, đóng gói, bảo quản, vận chuyển và cấp phát.
So với phương thức chỉ tập trung bảo đảm từng bữa ăn riêng lẻ tại địa điểm sử dụng, cách làm này đặt ra yêu cầu tổ chức đồng bộ toàn bộ quá trình sản xuất và cung cấp suất ăn. Qua đó, góp phần nâng cao tính chủ động trong bảo đảm hậu cần, tạo thuận lợi cho việc bố trí thời gian ăn uống, đồng thời duy trì hoạt động diễn tập theo kế hoạch.
Quy trình sản xuất nghiêm ngặt và ứng dụng công nghệ tiên tiến
Để bảo đảm chất lượng và an toàn thực phẩm, Viện Nghiên cứu KHHCQS tổ chức sản xuất theo quy trình chặt chẽ, kiểm soát xuyên suốt từ tiếp nhận nguyên liệu, sơ chế, chế biến đến chia suất, bao gói, bảo quản, vận chuyển và bàn giao sản phẩm. Các yêu cầu về vệ sinh, thời gian và nhiệt độ được tuân thủ nghiêm ngặt nhằm hạn chế nguy cơ mất an toàn thực phẩm và duy trì chất lượng sản phẩm đến khi sử dụng.
Viện đã ứng dụng công nghệ tiệt trùng Retort cải tiến, sử dụng nhiệt độ cao kết hợp áp suất phù hợp để xử lý thực phẩm trong bao bì kín. Công nghệ này giúp kiểm soát vi sinh vật, kéo dài thời hạn bảo quản mà không cần sử dụng chất bảo quản, đồng thời hạn chế sự suy giảm hương vị và giá trị dinh dưỡng. Hiệu quả phụ thuộc vào chế độ xử lý nhiệt và đặc tính của từng sản phẩm. 
Nhân viên đang sơ chế nguyên vật liệu
Bên cạnh đó, việc sử dụng màng bao gói nhiều lớp có khả năng cản khí, chống ẩm và chịu lực cơ học cao giúp bảo vệ sản phẩm trước các tác động trong quá trình bảo quản, vận chuyển và cơ động trên địa hình phức tạp, hạn chế nguy cơ rách, thủng hoặc mất độ kín bao bì.
Sự kết hợp giữa quy trình sản xuất được kiểm soát chặt chẽ, công nghệ tiệt trùng Retort và vật liệu bao gói phù hợp góp phần nâng cao chất lượng, khả năng bảo quản và tính cơ động của suất ăn chế biến sẵn, đáp ứng yêu cầu bảo đảm hậu cần cho bộ đội trong các điều kiện hoạt động khác nhau.
Tổ chức bảo đảm ba bữa ăn trong ngày, hướng tới đáp ứng tốt hơn nhu cầu dinh dưỡng của bộ đội trong diễn tập
Việc tổ chức bảo đảm suất ăn gồm hai bữa chính và một bữa phụ trong ngày, công tác tổ chức bảo đảm đòi hỏi phải tính toán chặt chẽ về số lượng, cơ cấu thực đơn, thời gian sản xuất và phương án cấp phát. Việc bảo đảm đủ ba bữa không chỉ nhằm duy trì chế độ ăn uống mà còn phải phù hợp với cường độ hoạt động, thời gian biểu và điều kiện thực hiện nhiệm vụ của bộ đội trong diễn tập.
Trong quá trình triển khai, các khâu sản xuất và cung cấp cần được phối hợp thống nhất, bảo đảm suất ăn được chuyển đến đúng địa điểm, đúng thời gian và thuận tiện khi sử dụng. Đối với từng loại sản phẩm, phương thức bao gói, bảo quản và hướng dẫn sử dụng phải phù hợp với đặc tính thực phẩm cũng như quy trình công nghệ đã được xác định. Đặc biệt, yêu cầu an toàn thực phẩm phải được duy trì xuyên suốt từ khi kết thúc chế biến đến khi suất ăn được sử dụng.
Hiệu quả của phương thức bảo đảm cần được đánh giá trên cả hai phương diện: chất lượng sản phẩm và khả năng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Các tiêu chí cần xem xét gồm số lượng suất ăn thực tế so với kế hoạch; khả năng bảo đảm đúng thời gian; chất lượng cảm quan, khẩu phần và giá trị dinh dưỡng; kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm; mức độ thuận tiện trong sử dụng và ý kiến phản hồi của bộ đội.
Trong đó, phản hồi của người trực tiếp sử dụng suất ăn là căn cứ thực tiễn quan trọng để đánh giá khẩu vị, cơ cấu món ăn, mức độ thuận tiện và những nội dung cần điều chỉnh. Kết hợp với kết quả kiểm tra chuyên môn và số liệu sản xuất, việc đánh giá sẽ giúp xác định rõ ưu điểm, hạn chế của mô hình, tạo cơ sở hoàn thiện quy trình và nâng cao chất lượng bảo đảm trong những lần triển khai tiếp theo.
Suất ăn cho bộ đội tại khu diễn tập
Khẳng định giá trị thực tiễn, mở ra hướng đổi mới bảo đảm hậu cần
Việc Viện Nghiên cứu Khoa học hậu cần quân sự tổ chức sản xuất suất ăn bảo đảm ba bữa trong ngày phục vụ Diễn tập H26B là hoạt động cụ thể nhằm đưa nghiên cứu khoa học hậu cần vào thực tiễn. Giá trị của mô hình không chỉ thể hiện ở quy mô cung cấp mà còn ở yêu cầu tổ chức đồng bộ, chuẩn hóa quy trình chế biến và kiểm soát chất lượng trong toàn bộ chuỗi bảo đảm.
Thông qua triển khai thực tế, các yêu cầu về tổ chức sản xuất, chuẩn hóa quy trình, kiểm soát an toàn thực phẩm, bảo quản, vận chuyển và cấp phát có điều kiện được xem xét trong mối quan hệ thống nhất. Những kết quả thu được, nếu được tổng hợp và đánh giá bằng số liệu cụ thể, là cơ sở quan trọng để xác định khả năng áp dụng, những điều kiện cần thiết và nội dung cần tiếp tục hoàn thiện.
Từ thực tiễn Diễn tập H26B có thể thấy, suất ăn chế biến sẵn phục vụ bộ đội cả ngày là hướng đi đúng trong bảo đảm ăn uống ở điều kiện diễn tập. Qua thực diễn Diễn tập H-26B đã cho thấy, mô hình, cách làm này hoàn toàn có khả năng áp dụng rộng rãi trong thực hiện các nhiệm vụ dã ngoại.
Với cách tiếp cận lấy yêu cầu nhiệm vụ làm trung tâm, lấy chất lượng và an toàn thực phẩm làm nền tảng, mô hình suất ăn chế biến sẵn tại Diễn tập H26B đã cho thấy giá trị thực tiễn của việc ứng dụng khoa học hậu cần vào công tác bảo đảm bộ đội. Đây là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện phương thức bảo đảm ăn uống theo hướng chủ động, khoa học, cơ động và phù hợp với yêu cầu thực tiễn của nhiệm vụ quân sự.
Tin, ảnh: Phương Lan
